Koffie uit Vietnam

Het is misschien niet het eerste land waar je aan denkt bij koffie, maar wist je dat Vietnam na Brazilië het grootste koffieproducerende land ter wereld is? Van uitgestrekte hooglanden tot de bruisende straatjes van Hanoi: in deze blog nemen we je mee in ‘Koffie uit Vietnam’ en laten we zien waarom Vietnamese koffie een unieke plek op de wereldkaart heeft veroverd.

Photo by Elliot Andrews on Unsplash

Koffie uit Vietnam in het kort

Een stukje aardrijkskunde…

Vietnam ligt in Zuidoost-Azië, ingeklemd tussen China in het noorden en Cambodja en Laos in het zuiden. Het land kent een divers klimaat met tropische laaglanden, koelere hooglanden en vruchtbare vulkanische gronden, die perfect zijn voor koffieteelt.

Koffie uit Vietnam wordt voornamelijk verbouwd in de Central Highlands, waar vruchtbare grond, voldoende regen en koele nachten samenkomen. De oogsttijd loopt meestal van november tot maart, maar hangt altijd af van de hoogte waarop de koffie groeit en het weer.

Een stukje geschiedenis…

Koffie werd oorspronkelijk in Vietnam geïntroduceerd door de Fransen tijdens de koloniale periode in de 19e eeuw. Door de jaren heen groeide koffie uit tot een van de belangrijkste exportproducten van het land. In de jaren ’80 stapte Vietnam over op grootschalige productie van Canephora, waarmee het land een wereldspeler werd. Tegenwoordig exporteert Vietnam jaarlijks meer dan 1,6 miljoen (!) ton koffie, waarvan zo’n 95% Canephora, naar landen over de hele wereld.

Canephora speelde overigens niet altijd al de grootste rol. De eerste koffie die in Vietnam werd geplant, was Arabica. Op de vruchtbare vulkanische grond groeiden de planten goed en leverden ze al snel een flinke oogst. Later nam het aandeel Arabica flink af en raakte het een beetje op de achtergrond. Toch maakt Arabica een comeback, omdat steeds meer koffieproducenten zich richten op specialty coffee en de vraag van de markt is veranderd.

Koffieregio’s Vietnam

Vietnam heeft verrassend veel koffieregio’s, elk met hun eigen klimaat, hoogte en karakter.

Central Highlands

Toch wel het hart van de productie. Hier groeien vooral Canephora-koffieplanten. In provincies zoals Dak Lak, Gia Lai, Kon Tum en Lam Dong vind je uitgestrekte plantages. Dankzij dit gebied staat Vietnam wereldwijd bekend als een van de grootste producenten.

Centrale kustregio’s

Langs de centrale kust van Vietnam vind je allerlei verschillende koffiesoorten. In provincies als Quang Tri, Quang Nam en Thua Thien Hue wordt zowel Arabica als Canephora verbouwd. Dit geeft koffieproducenten ruimte voor onder andere blends en hybrides met uiteenlopende smaakprofielen.

Noordelijke berggebieden

Deze regio is wat minder bekend, maar absoluut het ontdekken waard! De noordelijke berggebieden, zoals Lao Cai, Yen Bai en Ha Giang, bieden de juiste omstandigheden voor Arabica. Deze liggen wat hoger, hebben een koeler klimaat en ruigere omstandigheden. Koffies hiervandaan hebben vaak een heldere aciditeit en florale tonen. Ze worden kleinschalig geproduceerd, maar zijn van hoge kwaliteit. 

Lam Dong

Door de hogere ligging, koelere temperaturen en unieke microklimaten is dit de plek voor verfijnde Arabica-bonen zoals Catimor en Moka. Ze hebben een frisse zuurtegraad, een lichte body en meer florale aroma’s.

Son La

In het noordwesten van Vietnam ligt de provincie Son La, een regio die steeds meer naam maakt in de specialty coffee-wereld. Dankzij de hoge ligging, het koelere klimaat en het bergachtige landschap groeien hier Arabica-bonen van hoge kwaliteit. De koffies uit Son La worden vaak omschreven als lichtzoet en fruitig. 

Koffie uit Vietnam: soorten en smaakprofiel

Zoals gezegd domineert Canephora de Vietnamese koffieproductie. Krachtig, vol van smaak en ideaal voor espresso’s, maar ook voor lokale lekkernijen zoals Cà phê sữa: koffie met gecondenseerde melk. Maar daarover later meer. 😉

De kleine populatie van Arabica-variëteiten, zoals Catimor en Excela, groeit vooral in de hogere, koelere regio’s. Ze hebben een mildere smaak, subtiele fruitige tonen en worden vaak gebruikt voor specialty coffee met single-origin.

Het uiteindelijke smaakprofiel wordt echter niet alleen bepaald door het soort boon. Ook wat er na de oogst gebeurt, hoe de koffie wordt gebrand én hoe je ’m zet, maakt een enorm verschil. En dat laatste doen ze in Vietnam op verschillende manieren. 

De klassieke Vietnamese drip filter, ook wel phin genoemd, werkt als een kleine metalen pour-over. Het hete water sijpelt langzaam door grof gemalen koffie, vaak met een pers erin, en zo ontstaat een geconcentreerd, intens kopje. Perfect om op zichzelf te drinken, of gecombineerd met gecondenseerde melk en ijs: dat is die eerder genoemde beroemde Cà phê sữa đá.

Maar Vietnam heeft nog een andere gekke koffiegewoonte. Bijvoorbeeld Cà phê trứng (egg coffee), een romig drankje van opgeklopt ei en gecondenseerde melk. Dus, je ziet het: dezelfde koffieboon kan, afhankelijk van zet- en bereidingswijze, telkens een drankje met een compleet ander karakter opleveren..

Koffiecultuur in Vietnam

In Vietnam is koffie veel meer dan een snelle cafeïne-boost. Het is echt een manier van leven, een sociaal ritueel: mensen komen samen, nemen de tijd en blijven vaak net wat langer zitten dan gepland. Op straat vind je koffie overal: bij een straatkraampje met plastic krukjes, of in een hip café in Hanoi of Ho Chi Minh City. De keuze is aan jou! 

Wist je trouwens dat…

De koffiegordel langzaam verschuift? Nieuwe regio’s winnen terrein door onder andere klimaatverandering. Dat betekent dat koffie niet meer alleen uit Vietnam en andere bekende landen zal komen, maar dat we misschien binnenkort verrassende nieuwe koffiebonen ontdekken… In deze blog lees je hoe dat precies zit.