Misverstand: crema staat gelijk aan kwaliteit
De koffiewereld zit vol aannames die klinken als feiten. “Espresso is altijd sterk”, “crema betekent kwaliteit”, “donker gebrand is beter”. In ‘Misverstand’ staan we stil bij deze onderwerpen en leggen we uit hoe het echt zit. Deze keer staan we stil bij het misverstand dat een cremalaag automatisch ook een goede espresso betekent.
Een mooie espresso heeft crema. Dat romige, goudbruine laagje bovenop het kopje is misschien wel het bekendste visuele kenmerk van espresso. Hoe dikker en donkerder, hoe beter… toch?
Het korte antwoord: nee. Het iets langere antwoord: crema zegt wel iets, maar lang niet alles.
In het kort:
Waar komt dit idee vandaan?
Crema is jarenlang hét bewijs geweest dat je espresso “goed” was. Zeker toen espresso populair werd buiten Italië, fungeerde crema als een soort kwaliteitskeurmerk. Geen crema? Dan deed je iets fout.
Dat idee is blijven hangen. Logisch ook, want crema ziet er aantrekkelijk uit en voelt luxe. Het geeft body, een prettig mondgevoel en dus een duidelijke espresso-associatie. Maar visuele aantrekkingskracht is nog geen garantie voor smaak of kwaliteit.
Wat is crema eigenlijk?
Crema is een schuimlaagje dat ontstaat door CO₂-gas, oliën en microscopisch kleine koffiedeeltjes die vrijkomen tijdens het zetten van espresso onder hoge druk.
Belangrijk detail: de hoeveelheid crema wordt beïnvloed door factoren als:
- versheid van de koffie;
- branding (donker = vaak meer crema);
- zetdruk en extractie;
- het type boon (Robusta geeft over het algemeen bijvoorbeeld meer crema dan Arabica).
Met andere woorden: veel crema kan net zo goed het resultaat zijn van een gekozen branding, techniek of bonensoort.
Veel crema ≠ betere smaak
Crema smaakt vaak bitter. De aromatische oliën en gassen die erin zitten, dragen weinig zoetheid of nuance bij. Daarom zie je bij proeverijen en wedstrijden dat barista’s crema soms roeren of zelfs deels verwijderen om de espresso beter te kunnen beoordelen.
Een espresso met minder crema, maar meer balans en complexiteit in de vloeistof zelf, kan kwalitatief veel beter zijn dan een espresso met een dikke laag schuim.
Wanneer is crema dan wél relevant?
Crema heeft zeker een functie: het houdt aroma’s tijdelijk vast, draagt bij aan een prettig mondgevoel en geeft een herkenbare espresso-beleving.
Maar… het is een bijproduct, geen kwaliteitsmeter. Zie het als de schuimkraag op bier:, iets wat hier ook wordt verwacht, maar de kwaliteit van het bier kan niet puur op de dikte van het schuim worden beoordeeld. Sterker nog: in Groot-Brittannië wordt een biertje zonder schuim als meer ‘waar voor je geld’ gezien dan bier mét schuim, zoals bij ons vaak het geval is.
Espresso draait om balans, niet alleen om uiterlijk
Goede espresso gaat over balans tussen zoet, zuur, bitter en body. Over helderheid, herkomst en hoe smaken samenkomen.
Crema kan dat ondersteunen, maar vertelt nooit het hele verhaal. Een dunne crema kan samengaan met een complexe en goed gebalanceerde espresso. En een dikke crema kan juist een vlak, bitter profiel verhullen.
Dus, is crema een teken van kwaliteit?
Crema is geen garantie voor kwaliteit en het ontbreken ervan is geen teken van slechte koffie. Het is één puzzelstukje in een veel groter geheel.
De beste espresso beoordelen we wat ons betreft niet met onze ogen, maar met onze smaakpapillen.
Maak kennis: Dit is Brenth
Auteur bij LeRine
Brenth is met zijn achtergrond als communicatiewetenschapper en marketeer de strateeg en operationeel manager bij LeRine. Hij zorgt dat alles op kantoor in orde is, zodat iedereen lekker kan werken. Over koffie heeft Brenth vooral veel van Isabelle geleerd. Stiekem oefent hij wel elke dag zijn latte art! Je kan verwachten dat Brenth altijd iéts van communicatie meeneemt in zijn artikelen.
Op LeRine.nl schrijft Brenth vooral mee aan onderwerpen die aansluiten bij zijn achtergrond, zoals ‘’Science made easy’’, waarin complexe (koffie)kennis begrijpelijk wordt maakt.
