Waarom wordt koffie duurder?

Dat een kopje koffie buiten de deur drinken niet goedkoop is, weten we allemaal. Maar inmiddels merk je ook thuis dat koffie en koffiebonen duurder zijn geworden; of je nu voor supermarktkoffie of specialty coffee gaat. Deze prijsstijging is het gevolg van een samenspel van factoren, waaronder klimaatverandering. Hierdoor zijn boeren niet meer verzekerd van een goede oogst en vindt er zelfs een verschuiving van de koffiegordel plaats. In ‘waarom wordt koffie duurder?’ gaan wij op zoek naar de oorzaak van de prijsstijging van koffie.

Waarom koffie duurder wordt in het kort:

Kopje koffie duurder door klimaatverandering

Het klimaat speelt een grote rol in de stijgende prijs van koffie. De koffieplant, waar koffiebessen aan groeien, is gevoelig voor temperatuur, hoogte en neerslag. Door de klimaatverandering worden die omstandigheden onvoorspelbaarder. In veel producerende landen leidt dit tot lagere opbrengsten en een hoger risico op misoogsten. Het gevolg is duidelijk: minder beschikbaarheid en meer onzekerheid. Die onzekerheid wordt meteen doorberekend in de marktprijs. Hoe instabieler het klimaat, hoe duurder de koffie wordt, om te compenseren voor mislukte oogsten.

Transport en logistiek

Een andere factor in het duurder worden van koffie is het transport: koffiebonen komen uit landen zoals Guatemala, Ethiopië of Colombia. Om die bonen naar het land te krijgen waar ze verkocht worden, worden ze verscheept. Dit transport is kwetsbaar en kan, als daarin iets misgaat, enorme vertraging opleveren. Denk bijvoorbeeld aan verstoringen in belangrijke handelsroutes, waardoor schepen in havens blijven liggen of alternatieve, duurdere routes moeten nemen.

Kwaliteit wordt belangrijker

Een andere reden voor de toenemende koffieprijs is dat consumenten en branders steeds hogere eisen aan koffie stellen: herkomst, smaak en traceerbaarheid spelen een grotere rol. Dit zie je bijvoorbeeld terug in koffievariëteiten zoals Bourbon die steeds populairder worden. Deze ontwikkeling is positief, maar brengt extra kosten met zich mee. Het produceren van koffie die aan die standaarden voldoet vraagt tijd, kennis en zorg. Kleine verwerkingsstations, het ontwikkelen van hybridesoorten, nauwkeurige verwerking en branding verhogen de waarde van de boon; én de prijs.

De vraag blijft toenemen

Naast de vraag naar betere koffie, blijft de vraag naar koffie in het algemeen groeien. 65% van de Nederlanders drinkt dagelijks minimaal één kop koffie en dat doen we al een tijdje. In landen zoals China en India, die een hoge economische groei kennen, is de vraag naar koffie de afgelopen jaren enorm toegenomen (nos, z.d.). In combinatie met de onvoorspelbaarheid van de oogsten door klimaatverandering, wordt de prijs hierdoor nog verder opgedreven.

De markt wordt transparanter

Direct Trade is een handelswijze die zich kenmerkt door direct contact tussen de koffieboer en de brander. Deze werkwijze heeft de afgelopen jaren aan populariteit gewonnen door de behoefte aan transparantie van en in de koffieketen. Dit maakte ook inzichtelijk hoe groot het verschil tussen de werkelijke kostprijs en de marktprijs was. Lange tijd kregen koffieboeren geen eerlijke prijs voor hun koffie en dat verandert nu langzamerhand.

Conclusie over waarom koffie duurder wordt

Samenvattend is er niet één oorzaak voor de stijgende koffieprijs, maar is dit het gevolg van verschillende factoren. Van klimaatverandering en nieuwe afzetmarkten tot transport en transparantie, ze dragen allemaal bij aan het duurdere kopje koffie. Deze oorzaken zullen vanwege hun aard niet snel verdwijnen, waardoor de kans dat koffie weer relatief goedkoop wordt, vrij klein is. En misschien moeten we dat ook niet willen, niet in het minst om de impact op de koffieboeren. Want zeg nou eerlijk, een kopje koffie waar iedereen in de koffieketen beter van wordt, smaakt een stuk beter dan een goedkoop bakkie waar de koffieboer niet eens genoeg aan verdient om van te leven.