Koffievariëteit: Bourbon

Als je “Bourbon” hoort, denk je misschien aan een cocktail of whisky. Maar in de koffiecontext is Bourbon geen alcoholisch drankje, het is een van de meest invloedrijke variëteiten van Coffea Arabica. En geloof ons: er zit genoeg complexiteit achter deze naam om er een blog aan te wijden.

Bourbon in het kort:

Oorsprong & geschiedenis

De Bourbon-variëteit stamt af van Arabica-planten, en behoort tot de Bourbon-Typica-genetische groep. 

• De wortels van Bourbon liggen in Jemen: via migraties werd het rond de 18e eeuw verplaatst.
• De naam “Bourbon” verwijst naar Île Bourbon, het huidige Réunion: Franse missionarissen brachten de planten daarheen, wat uiteindelijk de verspreiding van deze variëteit wereldwijd in gang zette.
• Vanaf de 19e eeuw verspreidde Bourbon zich verder naar Latijns-Amerika en Afrika.

Bourbon wordt steeds zeldzamer, juist omdat nieuwe variëteiten ontwikkeld worden die hogere opbrengst of resistentie hebben, maar de oorspronkelijke Bourbon blijft geliefd vanwege de cupkwaliteit. 

Kenmerken

Wat maakt Bourbon uniek qua plant en groei?

• Groeikarakter: Bourbonplanten zijn vaak vrij hoog.
• Gerelateerdheid: genetisch behoort Bourbon tot de groep van Typica-achtige variëteiten.
• Hoogte: de plant groeit goed op grote hoogte: van ongeveer 1.100 tot 2.000 meter.
• Kwetsbaarheid: Bourbon is gevoelig voor ziektes zoals bladroest en andere plagen, wat de groei van deze plant een uitdaging kan maken.

Smaakprofiel

Wat proef je in jouw kopje als je Bourbon-bonen drinkt?

Bourbon staat bekend om zijn hoge kwaliteit, zeker wanneer deze op hoge hoogtes groeit. De smaak wordt vaak omschreven als complex, met een natuurlijke zoetheid die afkomstig is van de suikers in de bes.

De exacte smaak hangt af van welke Bourbon-subvariëteit je drinkt, want Bourbon is niet één enkele soort: er zijn verschillende mutaties, waaronder:

• Red Bourbon: de “klassieke” variant.
• Yellow Bourbon: rijpt in gele bessen en heeft vaak een zachter, rond zoet profiel.
• Pink Bourbon: deze variant is bijzonder: qua kleur lijkt hij op Pink Bourbon, maar genetisch blijkt Pink Bourbon volgens sommige onderzoeken geen afstammeling van Bourbon te zijn, maar eerder een Ethiopische landrace.
• Bourbon Pointu: een extreem zeldzame mutatie met langwerpige, “puntige” bonen en een veel lager cafeïnegehalte.

Het smaakprofiel hangt af van de variëteit, maar ook van het verwerkingsproces en vervolgens de branding. 

Toekomst van Bourbon

Bourbon is niet zomaar een variëteit: het is een van de fundamentele lijnen van Arabica-koffie geweest. 

Toch is de toekomst van klassieke Bourbon onzeker: met de klimaatveranderingen en het verschuiven van de koffiegordel is het belangrijk voor koffie-onderzoekers en boeren om in nieuwe variëteiten te investeren die met deze veranderingen beter groeien en ook de cupkwaliteit behouden. 

Conclusie

Bourbon-koffie is verre van “gewoon” koffie. Het is een van de meest historisch en genetisch belangrijke variëteiten van Arabica. Met zijn hoge zoetheid, uiteenlopende mutaties en kwetsbaarheid qua ziekteresistentie, vertegenwoordigt Bourbon zowel een waardevol erfgoed als een uitdaging voor de toekomst van specialty coffee.Als je de volgende keer een zak Bourbon-bonen ziet, of dat nu yellow of red Bourbon of is neem dan even de tijd om te proeven, te waarderen en te beseffen hoeveel geschiedenis er in één kopje zit.